Hormony a infekcje intymne - Zmiany hormonalne - Canesten
Kobieta w średnim wieku obejmuje starszą kobietę siedzącą na kanapie, obie się uśmiechają.

Zmiany hormonalne a infekcje intymne

Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak zmiany hormonalne, na przykład w okresie menopauzy lub ciąży, mogą wpływać na zdrowie intymne.

Czy zmiany hormonalne wpływają na infekcje intymne?

Ciąża, okres karmienia piersią oraz klimakterium to szczególne okresy w życiu każdej kobiety. Związane są one z licznymi zmianami w obrębie organizmu. Fizjologicznie, pH pochwy jest kwaśne i nie przekracza poziomu 4,5. Podstawowym składnikiem flory bakteryjnej pochwy są pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus acidophilus1. Różnice w produkcji i wydzielaniu hormonów związane z ciążą, laktacją czy menopauzą mają istotny wpływ na mikroflorę i pH pochwy oraz na podatność układu rozrodczego na infekcje intymne.

Grzybicze zapalenie pochwy w ciąży

W okresie ciąży, zarówno objawowa grzybica pochwy, jak i bezobjawowa kolonizacja grzybów z rodzaju Candida, obserwowane są o wiele częściej niż u kobiet nieciężarnych. Związane jest to z osłabiającym układ odpornościowy działaniem gonadotropiny kosmówkowej, progesteronu czy estrogenów. Wpływ na to mają również zmiany w obrębie śluzówki pochwy i tkanek sromu oraz zwiększenie ilości glikogenu w nabłonku pochwy2. Należy pamiętać, że nawet bezobjawowa kolonizacja, szczególnie w drugim trymestrze, zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej dziecka3. Jednak w przypadku kobiet ciężarnych leczenie podejmuje się najczęściej w objawowych przypadkach grzybicy pochwy4.

Grzybicze zapalenie pochwy w okresie laktacji

Okres karmienia piersią również cechuje się istotnymi zmianami w gospodarce hormonalnej kobiety. Główną rolę w regulacji laktacji pełnią oksytocyna i prolaktyna5. Jednak to gwałtowny spadek estrogenu po porodzie, spowodowany także nadmiarem prolaktyny hamującej wydzielanie hormonów folikulotropowego i luteinizującego, sprzyja suchości pochwy, która jest czynnikiem zwiększającym ryzyko infekcji intymnej1. Niedostatecznie nawilżona pochwa jest bardzo podatna nie tylko na stany zapalne, ale też podrażnienia i uszkodzenia mechaniczne. Dodatkowo, w okresie połogu rana poporodowa oraz odchody połogowe stanowią odpowiednią pożywkę dla patogenów, co dodatkowo sprzyja rozwojowi infekcji.

Uśmiechnięta blondynka w średnim wieku w otoczeniu zieleni.

Zmiany hormonalne w okresie menopauzy

Menopauza definiowana jest jako ostatnie krwawienie miesiączkowe w życiu kobiety, po którym przez 12 miesięcy nie następuje kolejna miesiączka. Okres menopauzalny (klimakterium) związany jest z istotnymi klinicznie zmianami hormonalnymi. Z punktu widzenia układu płciowego, kluczowy jest obniżony poziom estrogenów - prowadzi do zmian zanikowych w obrębie pochwy. Te z kolei mogą skutkować jej zapaleniem, suchością oraz obniżeniem elastyczności ścian1. W okresie menopauzalnym dochodzi do wzrostu pH pochwy, co skutkuje zanikiem fizjologicznej flory bakteryjnej.

U kobiet po okresie menopauzy, niestosujących hormonalnej terapii zastępczej, zaobserwowano zmniejszenie kolonizacji pochwy przez pałeczki kwasu mlekowego. Prowadzi to do zwiększania podatności na infekcje bakteriami pochodzącymi głównie ze skóry sromu i okolic odbytu. Szacuje się, że u kobiet po menopauzie około 1/3 zapaleń pochwy ma etiologię bakteryjną, rzęsistkową lub grzybiczą6. O ile w okresie menopauzalnym częściej występuje bakteryjne zapalenie pochwy, stosowanie przez kobiety estrogenowej terapii hormonalnej może predysponować do rozwinięcia się infekcji grzybiczej. Oprócz hormonalnej terapii zastępczej, czynnikami zwiększającymi ryzyko kandydozy sromu i pochwy u kobiet po menopauzie mogą być otyłość, cukrzyca, choroby przebiegające z obniżeniem odporności oraz leczenie steroidami lub antybiotykami.

Objawy infekcji intymnych

Do najczęstszych objawów infekcji intymnych zaliczamy:

  • pieczenie pochwy i sromu,
  • świąd,
  • ból w trakcie oddawania moczu,
  • zaczerwienienie i obrzęk okolic intymnych,
  • bolesność w trakcie stosunku,
  • bakteryjne zapalenie pochwy - wodniste upławy o charakterystycznym rybim zapachu; grzybica pochwy - serowate upławy; rzęsistkowica - cuchnące, zielonkawe upławy.

Leczenie infekcji intymnych

Występowanie opisanych wyżej objawów wymaga konsultacji z lekarzem specjalistą ginekologii i położnictwa. Rozpozna on przyczynę zakażenia oraz dobierze odpowiednią terapię. Szczególnie w ciąży nie należy bagatelizować oznak infekcji intymnych. Leczenie bakteryjnych zapaleń pochwy opiera się na zastosowaniu odpowiedniego antybiotyku systemowego. W leczeniu grzybicy pochwy skuteczne są zarówno leki doustne, których jednak nie stosuje się w czasie ciąży i okresie karmienia piersią, jak i preparaty do stosowania miejscowego, takie jak klotrymazol w formie tabletki dopochwowej. Klotrimazol, pochodna imidazolu, to miejscowo działający środek przeciwgrzybiczy. Należy on do leków stosowanych z wyboru w leczeniu kandydozy sromu i pochwy7. Pojedyncze podanie tabletki dopochwowej z klotrimazolem w dawce 500 mg zapewnia sukces terapeutyczny rzędu 70-95% w czasie dwóch tygodni po leczeniu, wykazuje więc porównywalną skuteczność mikologiczną do doustnych leków przeciwgrzybiczych zawierających imidazol lub triazol7. W Polsce jedyną dostępną kapsułką dopochwową zawierającą 500 mg klotrimazolu jest Canesten, stanowiąc unikalną, jednokapsułkową terapię dla pacjentek niezależnie od zmian hormonalnych.

Referencje:

Bręborowicz G., Położnictwo i ginekologia. PZWL, 2020.

2 Stanowisko zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie leczenia ostrego i nawrotowego grzybiczego zapalenia pochwy i sromu – stan wiedzy na 2008 rok - Ginekol Pol. 2008;79, s. 638-652.

3 Holzer I., Farr A., Kiss H., Hagmann M., Petricevic L., The colonization with Candida species is more harmful in the second trimester of pregnancy. Arch Gynecol Obstet. 2017 Apr;295(4):891-895, PMID: 28255766.

4 Aguin T.J., Sobel J.D., Vulvovaginal candidiasis in pregnancy. Curr Infect Dis Rep. 2015 Jun;17(6):462, PMID: 25916994.

5 Sriraman, Natasha K., The Nuts and Bolts of Breastfeeding: Anatomy and Physiology of Lactation. Current Problems in Pediatric and Adolescent Health Care, 47(12), 305–310. doi:10.1016/j.cppeds.2017.10.001.

6 A. Sobczuk, M. Wrona, T. Pertyński, Stany zapalne pochwy u kobiet w wieku menopauzalnym. Przegląd Menopauzalny 2007; 3: s. 155–161.

7 Mendling, W., Atef El Shazly, M., & Zhang, L. (2020b). Clotrimazole for Vulvovaginal Candidosis: More Than 45 Years of Clinical Experience. Pharmaceuticals, 13(10), 274. https://doi.org/10.3390/ph13100274.

LMR-CH-20210831-71

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Aktywna młoda kobieta w sportowej koszulce stoi na tle słońca.

Zdrowie intymne - Jak dbać o zdrowie intymne

Poznaj przyczyny i czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia infekcji pochwy. Dowiedz się jak im zapobiegać.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Ciemnowłosa kobieta z delikatnym uśmiechem w beżowym topie, zadowolona z zastosowania leku Canesten.

Czym jest grzybica pochwy

Dowiedz się, czym jest grzybica pochwy i jakie powszechne objawy mogą ci pomóc ją rozpoznać. Poznaj sposoby leczenia grzybicy i metody, które pomogą ci uniknąć nawrotu infekcji.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Uśmiechnięta kobieta w ciąży ubrana na biało, dotykająca brzucha i szyi, szczęśliwa po zastosowaniu leku Canesten.

Grzybica pochwy w ciąży

Zdobądź niezbędną wiedzę na temat grzybicy pochwy podczas ciąży. Dowiedz się, jak unikać i zapobiegać intymnej infekcji grzybiczej.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Uśmiechnięty młody mężczyzna w szarym swetrze zadowolony z leczenia grzybicy środkiem Canesten

Grzybica penisa - grzybica intymna u mężczyzn

Zredukuj ryzyko infekcji grzybiczej. Poznaj objawy grzybicy penisa oraz sprawdzone sposoby leczenia i zapobiegania.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Młoda kobieta zastanawia się nad odpowiedzią na pytanie w quizie Canesten

Quiz o grzybicy intymnej

Rozwiąż nasz quiz i naucz się oddzielać fakty o grzybicy pochwy od mitów. Sprawdź swoją wiedzę i podziel się wynikiem ze znajomymi

ROZWIĄŻ QUIZ
Uśmiechnięta młoda kobieta ubrana w zieloną bluzkę zadowolona z leczenia bakteryjnego zapalenia pochwy

Bakteryjne zapalenie pochwy

Dowiedz się więcej na temat objawów bakteryjnego zapalenia pochwy, kto jest najbardziej narażony na infekcję i na czym polega różnica pomiędzy bakteryjnym zapaleniem a grzybicą. W naszym artykule znajdziesz porady na temat leczenia i zapobiegania nawrotom bakteryjnego zapalenia pochwy.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Uśmiechnięty młody mężczyzna o jasnych włosach niesie na plecach uśmiechniętą blondynkę.

Aktywności seksualne a infekcje intymne

Jakie aktywności seksualne wpływają na ryzyko zakażenia infekcją intymną? Dowiedz się też czy można uprawiać seks podczas infekcji intymnej.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Uśmiechnięta młoda kobieta w białej bluzce

Czy infekcje pochwy wpływają na płodność?

Czy wiesz jak infekcje intymne mogą wpływać na zajście w ciążę? Dowiedz się jak dbać o swoją płodność.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Młoda wysportowana kobieta uprawia jogging na tle górskiego krajobrazu.

Czy styl życia wpływa na infekcje intymne?

Poznaj przyczyny infekcji intymnych i dowiedz się, jak możesz im zapobiegać wprowadzając zmiany w swoim stylu życia.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Dwie uśmiechnięte dziewczynki w białych koszulkach stoją przytulone.

Infekcja intymna u dziewczynek i nastolatek

Zauważyłaś niepokojące objawy u swojej córki? Dowiedz się, skąd bierze się infekcja intymna u dziewczynek i jak jej zapobiec.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ